Grqamol.am » Ստեղծագործություններ » Մեր Կողմից » Համլետ Մուրադյան » Համլետ Մուրադյան «Հայրենիքի կորուսյալ որդին»

Համլետ Մուրադյան «Հայրենիքի կորուսյալ որդին»

– Վերջապես Հայաստան եմ վերադառնում, ինքնաթիռի մեջ գլուխս շրջել եմ պատուհանի կողմ ու հազիվ փորձում եմ արցունքները խեղդել կոկորդումս, որ նկատելի չլինի կողքիս նստած 2 օտարազգիներին ու ինքնաթիռի աշխատողներին: Դե իրենք ինչ իմանային, որ…

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

Աշխատանքային այցով մեկնել էի արտերկիր 2 շաբաթով, մի քանի գործնական հանդիպումներ ունեի, որոնցից անմիջապես հետո պետք է տեսնեի տեղի հայ հարազատներիս և բնակվեի իրեց տանը մի քանի օր, ովքեր արդեն մեկ տասնամյակ է, ինչ լքել էին հայրենի հողը ու բնակվում էին օտարության մեջ՝ հողից կտրված՝ հողին երազող, հողից հալածված՝ հողին կարոտող…Բարեկամներս ապրում էին նեղության մեջ, հազիվ ծայրը ծայրին հասցնելով. մորաքրոջս դեմքին յուրօրինակ կանացի թախծոտ ժպիտ կար, մի ժպիտ, որ անջնջելի հետք է թողել հիշողությանս վրա մինչև այսօր: Մի քանի օր իրենց տանը մնալուս ընթացքում երբեք չհեռացավ այդ թախծոտ ժպիտը նրա դեմքից, ու միայն Հայստան վերադառնալուցս հետո հասկացա նրա տխրության իմաստը. հասկացա, որ մորաքույրս կարոտել էր Հայրենիքը ..Նա պարզապես կարոտել էր Հայաստանը: Բնակվում էին 2 երեխաների և ամուսնու հետ, ամուսինն էլ չափից դուրս լուռ էր, մտախոհ, փորձում էր կատակասեր երևալ, բայց երբեմն նկատում էի, թե ինչպես էր կնոջից թաքուն ժամերով կանգնում պատուհանի մոտ ու լու՜ռ մտածում… Ուր էր թե մի նկարիչ լիներ ու նկարեր այդ պահին նրա հայացքը…Հիշում եմ նրան ամբողջ հասակով մեկ կանգնած պատուհանի կողքը, սիգարետը դանդաղորեն դեպի բերանը տանելով ու դանդաղորեն քուլաներ բաց թողնելով, չափազանց լուրջ ու մտածկոտ, դեմքին ու ճակատին ընդգծվող կնճիռներով, հայացքը սևեռված պատուհանից դուրս մի կետի վրա, մտածում էր ու մտածում, և երբեմն էլ խոշոր աչքերի կիսափակ կծկումներից զգում էի, որ ներսից մի այրող, ուժեղ զգացմունք է տանջում իրեն, մի բան կար ներսում, որ չէր արտահայտում ու կանգնած էր կոկորդին, պատրաստ ցանկացած պահին ժայթքելու: Հայրենիքի կարոտն էր դարձյալ…Ու երբեմն էլ նրա աչքերը թացացած էի տեսնում ու հենց հանդիպում էր ինձ, փորձում էր արագ մաքրել, դե, ես էլ բնականաբար այդ պահին չտեսնելու էի տալիս…

Մի քանի օրից վերջապես վերադառնալու էի Հայաստան, անհամբեր ուզում էի գալ իմ երկիր, արդեն օրերն էի հաշվում, ժամերն ու րոպեներն էի գումարում…ինձ պարզապես մագնիսական ուժով ձգում էր հայրենի հողը, ես տենչում էի նրան, ես կապված էի նրան, ես պարզապես ինձ այնտեղ էի տեսնում, քայլելիս այս քաղաքի փողոցներն էի համեմատում Երևանի փողոցների հետ ու անընդհատ կրկնում քաղաքիս անունը…Երևա՜նը…Օտարության մեջ դանդաղորեն արտասանում էի քաղաքիս անունը ու զգում էի, որ իմ աչքերներն էլ են ակամայից արցունքոտվում կարոտից…

Վերջին օրը, երբ արդեն պետք է ինքնաթիռով վերադառնայի Հայաստան, որոշեցինք մորաքրոջս ու ամուսնու հետ գնալ տեղի հայ համայնքի եկեղեցին, որտեղ մեզ ուրիշ հայեր էլ պետք է միանային…Ով երբևէ որոշ ժամանակով  ապրել է օտարության մեջ, հաստատ կլինի զգացած, թե ինչպիսի քաղցր ու հպարտ մի զգացմունք է պատում քեզ այն պահին, երբ այդ օտարության մեջ, օտար հողի վրա հանդիպում ես հայ մարդկանց ու նրանցից հայերենով արտասանած Բարև-նես լսում: Աննկարագրելի մի զգացմունք է դա:
Մտանք եկեղեցին, պատարագ էր: Ավարտվելուց հետո մոմ վառեցինք, աղոթեցինք և արդեն ուզում էինք դուրս գալ եկեղեցուց, որպեսզի դեռ հասցնեմ օդանավակայան գնալ, երբ այդ պահին եկեղեցի մտան Հայր ու Որդի…Տեղի հայերից էին…Նկատեցի որ հայերով հավաքվել ենք եկեղեցու ներսում, որոշեցի մի քանի րոպե կանգ առնել ու զրուցել հոր հետ, վերջապես շատ բան էի ուզում իմանալ տեղի հայերի մասին ու նրանց մասին հետս շատ ինֆորմացիա բերել Հայաստան…Հայրը պատմեց, որ տեղի հայ համայնքից էին, շատ մարդ չկար արդեն այնտեղ, մի քանի հարյուր հոգի ընդամենը, խոսում էր տեղի բարքերի, մարդկանց մտածելակերպների ու սովորությունների մասին, պատմում էր, թե ինչքան սառն էին տեղի բնակիչները՝ ի համեմատ հայերի, օգնում էին միայն իրենք իրենց ու երբ որ դիմացինին օգնություն էր պետք լինում, կամ ու կացերով ու դժկամությամբ էին հասնում օգնության, երբեմն էլ, առանց կաշկանդվելու ու լի արհամարհանքով՝ բացահայտ մերժում էին դիմացինին: Չկային մարդկային հարաբերություններ ու սառն էին բոլորը, իսկ ես արդեն այնքա՜ն էի կարոտել իմ հարազատներին ու ընկերներին, նրանց ջերմությունը…Հետաքրքիր մարդ էր պատմողը՝ հայրը. մի քիչ չաղ, բարձրահասակ, կոկիկ հագուստով, հային հատուկ բարի ու խոշոր աչքերով, ներքին հանգստությամբ ու հաճելի ձայնով: Որդին էլ իրենից գրեթե չէր տարբերվում արտաքինով, միջին հասակի բարձրության, կլոր գլխով ու մեծ աչքերով, որ հոր խոսելու ժամանակ երբեմն աչքերը բարձրացնում էր, նայում նրան ու էլի անհանգիստ իջեցնում: Հետաքրքրություն առաջացրեց մեջս, որոշեցի մի քանի բառ էլ որդու հետ խոսեմ, հրաժեշտ տամ հարազատներիս ու շտապեմ օդանավակայան, քանի որ ժամանակն էր արդեն, ու զարմանքս մեծ եղավ, երբ որդուն ժպիտով հարցրի. «Բալե՛ս, երբ ես պապայիդ թևը մի օր այ սենց բռնած գալիս Հայաստան» ու պատասխան խոսքեր չլսեցի, փոխարենը դարձյալ տեսա իր մեծ, անհանգիստ շարժվող աչքերը… Մտածեցի ամաչկոտ է, քաշվում է այսքան մարդու ներկայությունից, ու դարձյալ խանդաղատանքով հարցրի. «Հն, հիմա չես ասու՞մ երբ եք գալիս Հայաստան»… դարձյալ նույնը…զարմանքով նայում եմ նրան ու հարցիս պատասխան չեմ ստանում, նայում եմ մորաքրոջս, նայում եմ ամուսնուն, ով հայացքը թեքել է մյուս կողմ ու լուռ հեկեկում է, չեմ էլ հասկանում թե ինչից, չեմ պատկերացնում շուրջս ինչ է կատարվում ու վերջապես զարմացած հայացքով նայում եմ հորը…Վերջինս, իրեն նայող հարցական հայացքիս տակ գլուխը կախ գցած, տխուր ձայնով, բառերը դանդաղ արտաբերելով, կարճ մի պատասխան է տալիս ինձ՝

-Հայերեն չգիտի….

Միայն հիշում եմ, թե ինչպես այդ պահին աչքերիս դեմը մթնեց, հեգնական մի ժպիտ խաղաց դեմքիս, արյունը սկսեց երակներումս եռ գալ…մի պահ չհավատացի ականջներիս ու նորից, արդեն քարացած, ոչինչ չասող հայացքով նայում եմ հորը ու հարցնում…

-Ես ճի՞շտ լսեցի, երեխան հայերեն խոսալ չգիտի ու հիմա չի՞ հասկանում իմ հայերեն ասված բառերը:

Պատասխան խոսքեր դարձյալ չլսեցի, փոխարենը միայն տեսա, թե ինչպես հայրը իր սպիտակ, խոշոր թաթով տղայի գլուխը հենեց իր կողքին ու մատներով սկսեց խաղալ այտերի հետ, հայացքը գետնին գամած ու անթարթ աչքերով:

Էլ չէի խոսում ոչ մի բառ, խոսելու ունակությունս կորցրել էի, զգում էի, որ եթե անգամ մի բառ ասեմ, անպայման կմատնեմ հուզված ու դողացող ձայնս: Հարազատներիս հետ արագ գրկախառնվում եմ ու հաջողություն մաղթում, ինձ դուրս եմ նետում եկեղեղուց, նստում եմ առաջին պատահած տաքսին ու շտապում օդանավակայան, արցունքներս դեռ փորձում եմ զսպել, գլուխս ցնցվում է դողից ու դեմքս կարմրել է, փորձում եմ չհավատալ մի քիչ առաջվա տեսածիս, լսածիս, ապրածիս…Կտրված արդեն իրականությունից, նստում եմ ինքնաթիռ, գլուխս շրջում եմ պատուհանի կողմ ու դարձյալ փորձում եմ խեղդել արցունքները կոկորդումս, որ նկատելի չլինի կողքիս նստած 2 օտարազգիներին ու ինքնաթիռի աշխատողներին: Դե իրենք ինչ իմանային, որ աշխարհում կա մի հայ մանուկ, ով արդեն հայերեն խոսել չգիտի…

ՎԵՐՋ

Հեղինակ՝ © Համլետ Մուրադյան (Գրքամոլ էջի ադմինիստրատոր)

Սիրով սպասում եմ Ձեր կարծիքներին:

Ինչպես նաև առաջարկում եմ կարդալ իմ մյուս ստեղծագործությունները՝

http://grqamol.am/steghcagorcutyunner/mer-koxmic/hamlet-muradyan/



Yandex.Metrica Display Pagerank

Բոլոր հեղինակային իրավունքները պաշտպանված են. Copyright © 2013-2016 Grqamol.am: All Right Reserved
Այլ կայքերում կամ հեռուստառադիոընթերցումներում մեջբերումներ անելիս հղումը Grqamol.am-ին պարտադիր է: