Ստեֆան Ցվայգ

2013-10-05 3958

Ստեֆան Ցվայգ (գերմ. Stefan Zweig)

22 նոյեմբեր 1881թ. Վիեննա- 22 փետրվար 1942թ Ռիո դե Ժանեյրո

 

 Ստեֆան Ցվայգը ծնվել է 1881թ. նոյեմբերի 28-ին Վիեննայում: Նրա հայրը տեքստիլային մանուֆակտուրա ուներ, իսկ մայրը բանկիրների ընտանիքից էր: Ծնողները հրեաներ էին, սակայն դա չի անդրադարձել ապագա գրողի կրթության և դաստիարակության գործում: Մի անգամ գրողը նշել է «ծնողները հրեաներ էին միայն ծնունդով»: Ցվայգն ուսումնասիրել է փիլիսոփայություն Վիեննայի համալսարանում և 1904թ. ստացել դոկտորի աստիճան:  1901 թվականին սեփական միջոցներով Ստեֆանն հրատարակում է «Արծաթե տողեր» ժողովածուն: 1094 թվականին  համալսարանն ավարտելուց հետո լույս է տեսնում նրա նովելների առաջին ժողովածուն` «Էրիկ Էվալդի սերը» :  Համալսարանն ավարտելուց հետո նա ճանապարհորդում  է Անգլիա և Ֆրանսիա, այնուհետև Իտալիա և Իսպանիա, եղել է նաև Հնդկաստանում, Հնդկաչինում, ԱՄՆ-ում, Կուբայում, Պանամայում: Առաջին աշխարահամարտի վերջին տարիներին ապրում է Շվեյցարիայում, իսկ պատերազմից հետո հաստատվում է Զայլցբուրգում: Աշխարհամարտի տարիներին Ցվայգը հանդես է գալիս որպես ակտիվ պացիֆիստ` գրելով և հրատարակելով հակապատերազմյան նովելներ և հոդվածներ: 1920-1930թթ.  թվականներին լույս են տեսնում նրա` կենսագրությունների եռահատորյակը` «Աշխարհը կառուցողները», «Երեք վարպետ: Բալզակ, Դիքենս, Դոստոևսկի», «Պայքար խելագարության դեմ: Գելդերլին, Կլեյստ, Նիցշե», «Իրենց կյանքի երեք երգիչ: Կազանովա, Ստենդալ, Տոլստոյ»: Բացի այս եռահատորյակից Ցվայգն 1934թ.  հրատարակել է նաև այլ կենսագրություններ` այդ թվում «Էրազմ Ռոտերդամցու տրիումֆը և ողբերգությունը», 1935 թվականին «Մարիա Ստյուարտ» և այլն: Ցվայգին մեծ փառք և ճանաչում են բերել նրա նովելները «Ամոկ» , «Անծանոթուհու նամակը», «Զգացմունքների խառնաշփոթ», «Մարդկության աստեղային ժամերը»  «Մենդել-գրավաճառը» , «Շախմատային նովել»: 1934թ. Ստեֆան Ցվայգը և նրա երկրորդ կինը` Լոթե Ալթմանը, թողնում են Զայլցբուրգը` զգուշանալով ֆաշիստական ռեժիմից: Նրանք տեղափոխվում են Անգլիա, սակայն այնտեղ էլ իրենց ապահով չզգալով  հեռանում են Լատինական Ամերիկա: Կարճ ժամանակ ապրելով նաև ԱՄՆ-ում` 1940թ. հաստատվում են Բրազիլական Պետրոպոլիս քաղաքում: Չկարողանալով տանել պանդխտությունը, աշխարհում տիրող անհանդուրժողականության և պատերազմական մթնոլորտը` 1942թ. փետրվարի 23-ին Ստեֆան Ցվայգը և նրա կինը ընդունելով քնաբերի մեծ չափաբաժին` ինքնասպան են լինում:

Ստեղծագործությունները`   - Ծովափնյա տունը 1912 - Կայսրություն (Jeremias) 1918 - Անծանոթուհու նամակը (Brief einer Unbekannten) 1922 Լեգենդ երրորդ աղավնու մասին 1922 -  24 ժամ կնոջ կյանքից 1931 - Ամոկ 1922 - Վախ - Այրող գաղտնիք 1933 - Մարիա Ստյուարտ (Maria Stuart) 1935 -Սրտի անհամբերությունը (Ungeduld des Herzens) 1938  - Շախմատային նովել 1942 - Բալզակ (Balzac)  1946 - Վտանգավոր խղճահարություն 1979 (ցանկը սպառիչ չէ)

մեկնաբանություններ