Էլիզա Արիստակեսյան «Ակումբային թռիչքներ»

2019-05-13 458 Ստեղծագործություններ

Ուրբաթ գիշերները չենք քնում երբեմն, որովհետև ուշ ենք կտրվում ակումբային կյանքից ու մեզ քարշ տալիս տուն։ Ակումբներում ուզում ես միայնակ մնալ ամբոխի հետ ու ամբոխից անջատ։ Ծուխն ու խմիչքի հոտն անջատում են ուղեղդ, կտրում քեզ՝ քեզնից, կարծես թմրանյութ օգտագործած լինես։ Փորձել ե՞ս հեչ։ Փորձի․․․ Քեզ կզգաս պարահրապարակի տիրուհի ու ամբողջ մարմնով ու մինչև ոսկորներ կզգաս երաժշտությունը, կգժվես ամբոխի հետ, կմոռանաս որ դրսում կյանք կա, կարծելով թե կյանքը միայն ակումբում է։ Չլինեինք մենք Հայաստանում, ես գուցե կսիրահարվեի ակումբի տղաներից մեկին, ով մի անգամ ձեռքս բռնեց ու քարշ տվեց ակումբի հետևի մուտքի աստիճաններով ներքև, դրանք այնքան շատ էին, կամ էլ ինձ էին շատ թվում, իջնում էինք ու չէր սպառվում։ Չլինեինք մենք Հայաստանում, այլ որևէ ֆիլմում՝ համբույրների տեղատարափից հետո կսիրահարվեինք, կփախնեինք հեռու։ Բայց ինչքան էլ ակումբը կտրում է իրականությունից, մեկ է հասկանում ես, որ էնտեղ սիրահարվել չի կարելի, ուղեղդ սթափ է դատում։ Ակումբը թեթև կյանքի համար է, իսկ սերը ծանր երևույթ է։ Մեր օրերում քչերն են ուզում խորտակվել դրա մեջ։ Դրա փոխարեն կարելի է հրապուրվել, վայելել, հոգնել ու կրկնել անվերջ, մինչև մի օր ծանր սերն ընկնում է գլխիդ ու ուշագնաց ես լինում, կամ էլ կապում են քեզ ամուսնական անկողնուց՝ հաշվարկելով որ լավ կին ես ընտրել։ Ու նորից կհրապուրվես ակումբում, քարշ կտաս աստիճաններով, կկորես նրա գրկում, կգրկես այնքան ամուր՝ ասես հենց բաց թողնես կթռչի, կհոգնես ու նորից կկրկնես։ Ակումբների մթությունը ստիպում է քեզ անտեսանելի զգալ, կարծես քող ունես, որի շնորհիվ ոչ մեկ քեզ չի տեսնում։ Երաժշտությունն այնքան բարձր է, որ խոսել չես կարող, էնտեղ պետք չի խոսել, ինչի՞ մասին խոսես։ Գիշերը լռություն է սիրում, խոսքերի փոխարեն՝ զգացմունքներ։ Դրա համար են մեզ ձգում ակումբները, մթությունն ու նաև լույսերը որոնք չեն ֆիքսում մեզ, այլ ցաք ու ցրիվ են, մեկ-մեկ ընկնում են ինչ որ մեկի աչքերին, բռնում ես մի հայացք, գտնում քեզ հարազատ աչքեր, որից հոգնելու ես, քեզ ստիպելու ես, որ հոգնես, որովհետև դուք ֆիլմում չեք ու ինքը չի սիրահարվելու։ Կամ էլ կսիրահարվի բայց դե ի՞նչ օգուտ, եթե դուք ֆիլմում չեք։ Ես սկսել եմ հավատալ, որ մեր երազանքներն ու ցանկություններն իրականություն են դառնում։ Քաղաքի ամենամեծ առևտրի կենտրոններից մեկի կողքին նորակառույց բարձրահարկ շենք կա, որտեղ երազել եմ միշտ լինել, պատկերացրել եմ լուսավոր բնակարան բարձր հարկում՝ հատակից մինչև առաստաղ պատուհաններով։ Միշտ մտքերում հայտնվում էի երազածս բնակարանում՝ սիրածս տղայի հետ։ Ցանկությունս իրականացավ, բայց այ սիրած տղան մնաց հարցականի տակ։ Հիշու՞մ եք ակումբի աստիճանների համբույրը ու աչքերը որոնք խենթացրել էին ինձ։ Հա՛, դուք ճիշտ եք։ Մի ամբողջ գիշեր նրա հետ ու նրա գրկում։ Մի ամբողջ կյանք նրա հայացքում։ Երբեք չէի հանդիպել մի մարդու, ով էդքան շատ խոսեր ժամանակի մասին ու մտածեր, որ չի հասցնի ոչինչ, չէի տեսել ամեն րոպեն վայելող մեկին, նույնիսկ խմիչքն ու ծխախոտը վայելում էր այնպես, ասես վերջինը լիներ։ Վայելում էր նաև ինձ ու ի զարմանս ինձ ոչ թե ֆիզիկապես, այլ պարզապես գրկելով ու համբուրելով։ Վաղուց չէի եղել մի տղամարդու գրկում, ով խաղում էր մազերիս ու մարմնիս հետ, վայելում ամեն մի սանտիմետրը, շնչում բույրս ու ոչինչ չէր պահանջում ինձանից։ Մեկ-մեկ մտածում եմ, որ մարդիկ սիրահարվում են իրենց հանդեպ տածած վերաբերմունքից։ Էդ դեպքում ինչու ինքը չէր սիրել երբեք, միթե չի եղել մի աղջիկ ով ստիպեր նրան մոռանալ ինքն իրեն, բոլորին ու աշխարհը ու տարվեր նրանով։ 26 տարի առանց սիրո։ Չգիտեմ ես երջանիկ կզգայի էդ փաստից, թե չէ, բայց ինքը գոհ էր։ Ասում էր, որ մեր կյանքը հիշողություններն են ու էսպիսի պահերը, մնացած ամեն ինչ կարևոր չէ, խնդիրներ միշտ էլ կան, մտածելու շատ բան կա, բայց ապրել է պետք ու վայելել անգամ ամենավատ իրավիճակում։ Փախչող բնավորություն ուներ՝ ինքն իրենից ու կարծում էր, որ ուրիշ տները կօգնեն նրան կտրվել, բայց ուր էլ գնար ինքն իր հետ էր ու դա գիտաակցելով փորձում էր թմրացնել ուղեղը խմիչքով։ Նա տեսակ էր, որ շատ շուտ հոգնում էր ամեն ինչից, վախեցա էդ խոսքերից։ Ամբողջ գիշեր չքնեցի, ուղղակի նրան էի նայում՝ վախենալով, որ էլ չեմ տեսնի, ուսումնասիրում էի ամեն մի դիմագիծ ու ամբողջ գիշեր, որ դաջեմ հիշողությանս մեջ ու հիշեմ միշտ, որովհետև մեր կյանքը հենց հիշողություններն են։ Իսկ նա լավագույններից է, որ կմնա իմ մեջ հավետ։ Իսկ եղե՞լ է պահ, որ ուզենաս ամեն ինչ պատմել ու ամեն ինչից խոսել, բայց լռես։ Նա՝ օրինակ, հավատում էր աչքերի լեզվին։ Երևի շատ բան պատմեցինք իրար աչքերով։ Իսկ բառե՞րը։ Ո՞րն է ավելի լավ մնում հիշողության մեջ՝ խոսքը, որ արտաբերում ես ու կորում է օդի մեջ, թե՞ հայացքը որ մտնում է հոգիդ ու փակվում այնտեղ հավերժ։ Նայում ես քեզ հայելու մեջ ու տեսնում նրա աչքերը, նրա արտացոլանքը՝ քո աչքերում։ Շարունակում ես գնալ նույն ակումբը, որ փնտրես մի զույգ քեզ ծանոթ աչքեր։ Դու ամեն շաբաթ կգնաս այնտեղ՝ նրան հեռվից զգալու, իսկ նա՝ նորերին զգալու համար։ Կիջնես նույն աստիճաններով ներքև ու կգտնես համբուրվող այլ զույգերի, չես գտնի նրան այդ զույգերի մեջ։ Ներքուստ կուրախանաս՝ մտածելով, որ աստիճանները ձեր սեփականությունն են եղել ու միայն երկուսդ գիտեք այդ ելքի մասին։ Այնինչ քեզ նման գուցե շատ աղջիկների սրտի թրթիռներ ու կրքոտ համբույրներ են եղել այնտեղ։ Այրում է չէ՞։ Հա խանդն այրելու հատկություն ունի, բայց գրողը տանի, ու՞մ է դա հարկավոր։ Խմիր, պարիր ու մոռացիր ելքի մասին, կյանքում շատ ելքեր են լինում, իսկ դու տեսնում ես միայն մի ելք, որը քեզ տանում է ներքև՝ դեպի իրական աշխարհ։ Դու սիրում ես խոսել ժամանակի մասին, իսկ ես ուզում եմ կանգնեցնել այն, որ դու չվազես նրա հետևից, չտառապես ժամանակից։ Ես կկանգնեցնեմ ժամանակն իմ գրկում՝ մազերդ շոյելով ու աչքերիդ մեջ կորելով։ Աչքերը կարծես ժամանակի մեքենաներ լինեն, տանում են մեզ հեռու՝ դեպի անցյալ կամ ապագա։ Ես կճամփորդեմ քո աչքերում ու կհասնեմ ապագա, իսկ մինչ այդ ժամանակը կանգ առած կլինի քո համար, դու չես զգա անցյալի ցավը, չես զգա ժամասլաքի ձայնը, շունչս անգամ չես զգա, կանզգայանաս ու կանհետանաս կյանքից։ Ափսոս, որ ես հրաշագործ չեմ ու ժամանակի մեքենան չի կարող երկար երթևեկել։ Ժամանակը նորից կսկսի վազել ու նորից ամեն ինչ կդառնա անցյալ՝ հիշողություն, որով կապրեմ ես ապագայում։ Այսօր էլի ուրբաթ է, բայց ես վախենում եմ գնալ ակումբ։ Մեռնում եմ քեզ տեսնելու ցանկությունից, բայց ավելի ցավոտ կմեռնեմ, երբ աստիճանների վրա տեսնեմ քեզ ուրիշի հետ։ Տեսնեմ, թե ինչպես ես գրկել ուրիշին ու շշնջում, որ մի քանի օրից տուն կվերցնես ու կմնաք իրար հետ։ Ի՞նչ կանեմ ես, ի՞նչ կզգամ։ Կուզենամ հետ տալ ժամանակը, լինել տանը ու չգնալ ակումբ՝ մտքերս իրականացած չտեսնելու համար։ Այն ժամանակ, երբ ես բարձս կգրկեմ ու կսեղմեմ ամուր՝ քո կարոտից, դու կգրկես ուրիշի մեջքն ու կսեղմես նրան պատին՝ առանց կարոտի։ Ուզում եմ գաղտնիքդ իմանալ՝ ինչպե՞ս մոռանալ ամեն ծանոթություն ու գիշեր։ Եթե կա որևէ մեկը, ով գիտի հեշտ ու անցավ մեթոդ, խնդրում եմ գրեք Աբովյան փողոցի պատերին, որ քայլեմ, կարդամ ու սովորեմ, որ հոգիս ցավից չգոռա։ Սկսել եմ չսիրել ուրբաթ երեկոները։ Շաբաթվա մյուս օրերն ավելի շուտ անցան, գրողը տանի, ուրբաթը չի վերջանում։ Դու իմ ուրբաթն ես դարձել։ Եթե մենք շաբաթվա ամեն մի օր ասոցացնեինք մեկի հետ, ապա կատեինք տարվա բոլոր օրերը, օրվա բոլոր ժամերը։ Կատեինք ինքներս մեզ՝ օրերի ու ժամերի մեջ կկորեինք, կանհետանայինք տառապանքներում, կմոռանայինք ժպտալ, կամ էլ միայն հիստերիկ ծիծաղ կզգայինք՝ լաց լինելու ամենահուժկու պահին։ Կուզենայինք ջարդել սենյակում ամեն ինչ, բայց կնայեինք մեր իրերին ու կհասկանայինք, որ իրերը կոտրել պետք չէ, նրանք մեր միակ բարեկամներն են մնացել, նրանք տեսել ու զգացել են մեր ցավը, մեր սրտի թրթիռն ու ուրախությունը, գոնե նրանց կոտրել պետք չէ։ Թվում է իրեր կոտրելն ավելի հեշտ է քան սրտեր։ Սրտերը կոտրելու ու կոտրվելու համար են, իսկ իրերը մեզ հետ խոսելու ու մեզ լսելու համար։ Կուզեի շուռ տալ աշխարը՝ քեզ ունենալու ու ուրբաթ օրերը սիրելու համար։ Բայց ինչ օգուտ, եթե մենք ֆիլմում չենք։

Հեղինակ՝ © Էլիզա Արիստակեսյան

մեկնաբանություններ