Նիկոլայ Գոգոլ «Դիմանկար» (Գրքամոլ Ակումբ)

2014-11-25 4066
«Դիմանկարը» պատմվածքը դասվել է «Գրքամոլ Ակումբի» քննարկվելիք գրքերի շարքին, և մեր ակումբի կողմից ստորև ներկայացնում ենք՝ 1. Հեղինակի և իր աշխատության մասին ներկայացրած հետաքրքիր փաստեր: 2. Նկարագրված են հերոսների անհատական կերպարները: 3. Ակումբի անդամների կողմից գրքից առանձնացրած բոլոր մեջբերումները:

1. Հետաքրքրիր փաստեր

1. Ստեղծագործությունը գրվել է 1833-1834թվականներին, առաջին անգամ հրատարակվել 1835թ.-ին «Арабески, Разные сочинения Н.Гоголя» գրքում, սակայն խմբագրվել է ու վերահրատարակվել  1842թ.-ին՝ «Современник» գրքում: Գրքի առաջին հրատարակության վերջում նկարից անհայտանում է վաշխառուն, իսկ երկրորդում` հենց նկարրը: 2. Այն հիմք է հանդիսացել Miezyslaw Weinberg “The Portrait” օպերայի համար, 1980թ: 3. Ստեղծագործության հիման վրա կա նաև ռադիոներկայացում:

2. Կերպարներ

Նիկոլայ Գոգոլի «Դիմանկարը» պատկանում է այն ստեղծագործությունների թվին, որոնք կարդացվում են մեկ շնչով, նույնիսկ չես էլ հասկանում արդյոք գիրքը կարդալիս շնչել ես, թե՞ այն կարդացել ես առանց շունչ առնելու: Սա մի փոքրիկ ստեղծագործություն է, որտեղ արտացոլված են մի շարք դրվագներ, որոնք կատարվում են առօրյա կյանքում և հանդիպում մեզ ամեն օր: Ինչպես ոսկին է փոքր, բայց շատ արժեքավոր, այնպես էլ այս ստեղծագործությունն է փոքր, բայց իր մեջ շատ արժեքավոր մտքեր է պարունակում: Ստեղծագործության յուրաքանչյուր հատված մի առանձին պատմություն է ներկայացնում խորը իմաստով, որը, սակայն, Գոգոլը ներկայացրել է պարզ մի պատմության միջոցով՝ փորձելով պարզի միջոցով հասկացնել բարդն ու արժեքավորը: Ստեղծագործությունը սկսվում է նկարագրելով մի շուկա, որտեղ վաճառվում էին բազմաթիվ նկարներ, որոնցից շատերը թեև դրված էին ցուցափեղկերում, սակայն իրենց մշակութային արժեքով շատ ավելի ցածր էին, քան այն նկարները, որոնք դրված էին ներսում: Այստեղ Գոգոլը ներկայացնում է հասարակության քաղքենիությունն ու անճաշակությունը, քանի որ մարդիկ գնում էին միայն այն նկարները, որոնք փայլում էին և շատ պարզ էին հասականալու համար: Նկարիչ Չարտկովը խանութներից մեկում գտնում է մի ծերունու դիմանկար, ինչն անվերադարձ փոխում է Չարտկովի կյանքը: Այստեղ նեկայացված է այն համոզմունքը, որ ճակատագրից չես փախչի, ինչ լինում է, ուրեմն այդպես է նախասահմանված, պարզապես պետք է ընձեռված հնարավորությունը ճիշտ օգտագործել, չտրվել գայթակղություններին՝ կորցնելով սեփական եսը: Ստեղծագործության մեջ Չարտկովը, գնված նկարի մեջ գտնելով 1000 ոսկի, տրվում է հարստության գայթակղությանը և կործանվում՝ սպանելով իր մեջ տաղանդավոր նկարչին: Նա սկսում է նկարել առանց սիրո, միայն փողի համար: Նրա նկարները իրար շատ նման էին ստացվում, քանի որ դրանց մեջ հոգի չկար: Տեսնելով իր ընկերոջ նկարներից մեկը ցուցահանդեսի ժամանակ՝ հասկանում է, թե որքան է ցածրացել ինքը, նախանձը խեղդում է նրան, և նա սկսում է գնել և ոչնչացնել արվեստի եզակի նմուշները: Այս ամենից հետո Չարտկովը խելագարվում է և ի վերջո մահանում՝ կործանված և ոչնչացած: Նրա մահից հետո բոլոր իրերը դրվում են աճուրդի: Դրանց մեջ էր նաև այն դիմանկարը, որը և դարձել էր նրա կործանման պատճառը: Ստեղծագործության վերջում նկարն անհետանում է: Ըստ իս՝ այդ նկարի միջոցով Գոգոլն արտահայտել է ամբողջ չարն ու նախանձը, որն առկա է կյանքում և այն անհնար է վերացնել, ինչպես ստեղծագործության մեջ անհնար էր վերացնել ծերունու դիմանկարը: © Գրքամոլ Ակումբ. Հասմիկ Մակարյան

3. Մեջբերումներ

► Հռչակը չի կարող վայելք տալ նրան, ով գողացել է այդ հռչակը և ոչ թե արժանացել նրան. նա մշտական հույզ է առաջացնում միայն այն մարդու մեջ, որը արժանի է նրան: ► Ռուսական սրտում միշտ ապրում է ճնշվածի կողմը բռնելու սքանչելի զգացմունքը: ► Ողջը այլազան է, ինչպես բնության տեսարան. որքան էլ դա փարթամագեղ լինի, էլի ինչ-որ մի բան է պակասում: ► Հանճարը ստեղծագործում է համարձակորեն, արագ: ► Ամեն  ոք յուրովի է զմայլվում: ► Ավելի լավ է այն մարդը, որը ուղղակի ասում է, թե բան չի հասկանում, քան թե այն մարդը, որը կեղծավորություն է անում, ասում, որ իբր թե գիտե այն, ինչ որ չգիտե, ու միայն կեղտոտում ու փչացնում է գործը: ► Դու արդեն տարվում ես մոդայական լուսավորությամբ, նրանով, ինչ որ գրավում է առաջին հայացքից: ► Ստրկական, տառացի նմանությունը նատուրային` արդեն զանցառություն է և վառ, աններդաշնակ ճիչ է թվում: ► Պարզությունը, պարզությունը թող ավելի շատ լինի… ► Եթե առարկան վերցնում ես անտարբերությամբ, անզգայորեն, չհամակրելով այն, նա անպայման կներկայանա այն իրականությամբ, որը բացվում է այն ժամանակ, երբ ցանկանալով ըմբռնել սքանչելի մարդուն, զինվում ես անատոմիական դանակով, հերձում նրա ներքինն ու տեսնում գարշելի մարդուն: ► Ես խոստովանում եմ, արվեստ չեմ համարում այն, ինչ որ ստեղծվում է տող առ տող. այդ արդեն արհեստ է և ոչ թե արվեստ: ► Սնդուկներում շատանում էին թղթադրամների կապոցները, ու ինչպես ամեն մեկը, ում վիճակվում է այդ սարսափելի նվերը, նա սկսեց համակվել ձանձրույթով, դարձավ ամեն ինչին անմատչելի, բացի ոսկուց, առանց պատճառի ժլատ, ագահորեն հարստություն դիզող, և արդեն պատրաստ էր դառնալու այն տարօրինակ արարածներից մեկը, որոնք շատ են հանդիպում մեր անզգա հասարակության մեջ, որոնց վրա սարսափով է նայում կյանքով ու սրտով լեցուն մարդը, որին նրանք թվում են շարժվող քարե դագաղներ` ներսում սրտի փոխարեն դիակ: ► Եվ քանի անգամ հանդիսավոր անդորրությունը բարձր է ամեն տեսակ աշխարհային հուզումից, քանի անգամ ստեղծագործությունը բարձր է ավերածությունից, քանի անգամ հրեշտակը իր պայծառ հոգու լոկ միայն մաքուր անմեղությամբ բարձր է սատանայի բոլոր անհամար ուժերից և հպարտ մոլություններից, այնքան անգամ արվեստի ստեղծագործությունը բարձր է այն ամենից, ինչ որ կա աշխարհում... ► Ով իր մեջ տաղանդ ունի, նա հոգով բոլորից ավելի մաքուր պետք է լինի: ► Այն մարդը, որ տանից դուրս է գալիս տոնական փայլուն հագուստով, բավական է կեղտոտվի անիվի տակից թռած ցեխի մի կտորով, և արդեն բոլոր մարդիկ շրջապատում են նրան և մատնացույց անում նրան, դատողություններ անում նրա փնթիության մասին, մինչդեռ նույն մարդիկ չեն նկատում բազմաթիվ ցեխակտորները ուրիշ անցորդների վրա, որոնք առօրյա հագուստով են լինում: Որովհետև առօրյա հագուստի վրա բծերը չեն նկատվում... Հ.Գ. Եթե դուք ունեք մեջբերումներ՝ դուրս բերված այս գրքից, ապա կարող եք ուղարկել մեզ հետադարձ կապով:

մեկնաբանություններ