1990թ․-ին լույս տեսած «Րեբիթի մայրամուտը» վեպը ամերիկացի գրող, գրաքննադատ Ջոն Ափդայքի չորս շարքից բաղկացած գրքերից վերջինն է։ Շարքի հիմքում ընկած է Հարրի Րեբիթ Անգստրոմի կյանքի պատմությունը, իսկ կոնկրետ այս վեպում ներկայացված է Րեբիթի ծերությունն ու վախճանը։ Այս շարքի միանգամից 2 գիրք արժանացել են Պուլիցերյան մրցանակի՝ համալրելով Ափդայքի լավագույն գործերի շարքը։
Ինչպես մյուս գրքերում, այս գրքում ևս հեղինակը հեգնանքով ու երգիծանքով ընդգծում է հասարակության մեջ մարդկանց դժբախտության, սահմանափակված զգալու, մահվան անխուսափելիության և ժամանակաշրջանի նետած մարտահրավերների մասին։
Վերնագիրն ինքնին երկիմաստ է և կարող է վերծանվել կա՛մ որպես ծերունական, պասիվ կյանքի նկարագիր, կա՛մ ակնարկել Հարրի Րեբիթի մահը։
Գործողությունները տեղի են ունենում 1980-ականների Ամերիկայում, երբ Հարրին այլևս երբեմնի բասկետբոլի աստղ չէ․ նա այժմ կնոջ՝ Ջենիսի հետ Փենսիլվանիայում հաստատված մի թոշակառու է, ով խրոնիկ դեպրեսիայի մեջ է, տառապում է ավելորդ քաշի խնդրով և անվերջ փախչում է պատասխանատվությունից։

Րեբիթի մխիթարությունը թոռնուհու հետ ժամանակ անցկացնելն է, քանի որ թոռնուհին իրեն իր երիտասարդությունն է հիշեցնում։ Մտատանջող հանգամանքներից մեկն էլ Նելսոնն է՝ Հարրիի թմրամոլ որդին, ով շարունակ չարաշահում էր ընտանեկան միջոցները՝ կախվածությունը բավարարելու նպատակով։ Ի վերջո, որդուն զրկում են ընտանեկան ֆոնդը տնօրինելու լիազորությունից և ուղարկում վերականգնողական կենտրոն։

Մի կեսօրի, խեղդվող թոռնուհուն փրկելուց հետո, Հարրին սրտի կաթված է ստանում։ Ապաքինման ընթացքում նա նկատում է, որ բուժքույր Անաբել Բայերը չափազանց նման է իր նախկին սիրեցյալ Ռութին, և սկսում է կասկածել, որ նա կարող է լինել իրենց ապօրինի դուստրը։ Այդ կասկածով Հարրին փորձում է ավելի մոտիկից ճանաչել Անաբելին՝ երբեք չբացահայտելով, որ իրեն համարում է նրա հավանական հայրը։

Այն բանից հետո, երբ Նելսոնը վերադառնում է վերականգնողական կենտրոնից և Հարրին ապաքինումն անցած է լինում, ընտանիքը պարզում է, որ հիվանդանոցից դուրս գալուց հետո Հարրին գիշեր է անցկացրել Նելսոնի կնոջ հետ: Ջենիսի զայրույթն այս դավաճանության պատճառով դրդում է Հարրիին փախչել Ֆլորիդա:

Ընտանիքից թաքնվելիս Հարրին կրկին սրտի կաթված է ստանում տեղացի երիտասարդների հետ բասկետբոլի խաղում հաղթելուց անմիջապես հետո, որն այս անգամ ճակատագրական է լինում։ Նելսոնն ու Ջենիսը, շտապելով Հարրիի մահվան մահճին, ի վերջո ներում են իր բոլոր դավաճանությունները՝ ընծայելով նրան խաղաղ մահ։

«Րեբիթի մայրամուտ»-ում կերպարների վերջնական բարոյական դատողություն չկա․ հիմնականում շեշտադրված է այն, որ չնայած միմյանց սխալների մասին իմացությանը, նրանք բոլորը լցված են բարության, խիզախության, խոնարհության արժանիքներով։

© Նյութը պատրաստեց՝ Հենրիետա Ավագյանը