Ֆրանկո Արմինո «Բացիկներ` հանդերձյալ աշխարհից»

Այստեղ ձմռան և գարնան վերջին օրերը խիստ նման են իրար։ Ձմռան կամ գարնան ավարտն ազդարարում են վաղահաս վարդերը։
Ես մի վարդ տեսա, երբ ինձ տանում էին Շտապբուժօգնության մեքենայով։ Ես փակել էի աչքերս, իսկ մտքերս ծաղկի շուրջն էին պտտվում։ Առջևում նստած բուժքույրն ու վարորդը զրուցում էին` խոսակցության թեմա դերձնելով նորաբաց ռեստորանը, որտեղ կարելի էր կուշտ փորով հաց ուտել, իսկ գները դեռ չէին ուռճացրել։

***

Կյանքիս մեջ եղան օրեր, երբ ինձ թվաց, թե կարող եմ նշանավոր մարդ դառնալ։ Ես կռահեցի, որ մահն ինձ շունչ քաշելու ժամանակ է շնորհում։ Այդժամ ես գլխովին թաղվեցի կյանքի բովում, հանց մի երեխա, որ Ջրօրհնեքի նվերներն է շոշափում` ձեռքը պարկի մեջ խաղացնելով։ Հետո իմ ժամն էլ եկավ։

- Արթնացիր,- ասաց կինս։

Նա շարունակ կրկնում էր` արթնացիր։

***

Արևշատ օր էր։ Այդօրինակ կենսախինդ օրով մեռնելու ցանկությունն անչափ հեռու էր ինձանից։ Միշտ էլ կարծել եմ, թե կմահանամ գիշերվա կեսին` երբ շներն են կաղկանձում։ Բայց մահն ինձ գտավ կենսախինդ օրվա ընթացքում, երբ խոհարարական շոու էին հեռարձակում հեռուստացույցով։

***

Ասում են, մարդիկ առավելապես մահանում են լուսաբացին։ Տարիներ շարունակ ես արթնանում էի առավոտվա չորսին, արթնանում ու սպասում էի` ճակատագրական ակնթարթն ակնկալելով։ Գիրք էի կարդում և կամ տարվում էի տափակ հեռուստահաղորդումներով։ Երբեմն` դուրս էի գալիս փողոց։ Ես վախճանվեցի երեկոյան ժամը յոթին։ Արտառոց ոչինչ չպատահեց։ Աշխարհը միշտ էլ աղոտ տագնապ է հարուցել իմ ներաշխարհում։ Եվ ահա, այդ տագնապը չքացավ հանկարծ։

***

Հիսուն տարին դեռ չբոլորած, դեմքիս վրա այլևս ակնհայտ էին մոտալուտ մահվան նշանները։ Ես մահացա ինըսունվեց տարեկանում` երկարատև տառապանքներ քաշելով։

***

Եթե կա մի բան, ինչը ինձ անխառն հրճվանք է պատճառում, դա, իհարկե, Հիսուս Քրիստոսի ծննդյան տեսարանը ներկայացնող այն խաղալիքն է, որ պատրաստում են` ստվարաթուղթ, բամբակ, վուշաթել և համանման նյութեր օգտագործելով։ Ես տարեցտարի հմտանում էի այս խաղալիքը պատրաստելիս, և այս աշխատանքը առանձնահատուկ կարևորություն էր հաղորդում ամանորյա տոնակատարությանը։ Խաղալիքը դնում էի դռան առաջ։ Դուռը բաց էր մշտապես։ Միակ սենյակս բաժանում էի կարմիր ժապավենով։ Այդպես զատում են ճանապարհների հատվածները` վերանորոգման աշխատանքներ իրականացնելու համար։ Իմ խաղալիքով հիացող բոլոր մարդկանց գարեջուր էի հյուրասիրում։ Մանրամասն նկարագրում էի, թե խաղալիքն ինչպես եմ պատրաստել` անդրադառնալով գառներին, մոգերին, գետերին, դղյակներին, մանուկ Հիսուսին, ճանապարհը ցուցանող աստղին, էլեկտրալարերին։ Էլեկտրահաղորդալարերի ցանցը իմ հպարտությունն էր։ Ես վախճանվեցի մեն-մենակ, Ամանորի գիշերը, հայացքս հառած խաղալիքին, որ շողշողում էր գույնզգույն լույսերով։

Թարգմանությունն իտալերենից՝ © Սմբատ Բունիաթյանի