Սեյրան Գրիգորյան «Ինչու ես տխուր» (Գրքամոլ Ակումբ)

2015-10-25 5308

Բեռնել գիրքը

►  Նա իհարկե չհասկացավ, թե ինչ է մեռնելը, բայց սիրտը վկայեց, որ դա վատ բան է: ►  Հենց հիմա, հենց այս գիշեր հարկավոր է փախչել այս դժոխքից... գուցե մեկ ուրիշ երկիր կա, ինչ ուզում է լինի, նա կհասնի այնտեղ... ► Նա շունչը պահեց... ինչ-որ բան կոտրվեց նրա ներսում, անշնչացավ... ► Մեռնելը հեշտ է, ապրելն է դժվար… ► Բայց անկախ ամեն ինչից սիրիր մարդուն, թե չէ ապրելը պատիժ կդառնա քեզ համար: Չարին իմացիր պատժել, բայց չարություն չգործես: ► Ինչպե՞ս ինքն Մարիամիկին ասի` ես քեզ սիրում եմ... գուցե թղթի վրա գրի ու տա: Բայց չէ, էդպես ինչ սեր. սերը չի կարող թղթի վրա լինել... ►  Եվ ահա մի օր, առավոտյան, նրան գտան զուգարանի լուսամուտի երկաթե ճաղից կախված: Դա ցնցեց բոլորին: Ադմինիստրացիան ասում էր` ուղեղը խախտվել էր: Սաների կարծիքները տարբեր էին. աղջկա պատճառով է, թղթախաղում տարվել է, մոր համար է... իսկ Պառավ Գագոն ընդամենը մի երկտող էր թողել` «Էլ չեմ կարող...»: ► Կրթություն ստանալ, նշանակում է կարողանալ Ճիշտ գործել առօրյա կյանքի     ցանկացած իրավիճակներում: ► Նա հոգնել էր, շատ էր հոգնել ինքն իրենից, ուզում էր մի քիչ էլ առանց իրեն ապրել: ► Մարդիկ կան, որոնք իրենց կյանքի իմաստն ուրիշներին ծառայելու մեջ են տեսնում: ► -Ինչու՞ ես հաշիշ ծխում: - Չգիտեմ: Ավելի ճիշտ` լավ եմ զգում ինձ, թեթևանում եմ, հոգիս պարզվում է, ապրելը հեշտանում... - Հա: Բայց գիտես չէ դրա վերջը ինչ է: Մարդը դառնում է բութ ու անդամալույծ... տղամարդն էն է, որ դժվարությանը դիմանում է և ոչ թե խոնարհվում կամ փախչում: ► Պարզապես զգում եմ որ ուրիշ մարդ եմ: Մեկ էլ տեսար նույնիսկ ամենամոտ ընկերս դառնում է անհասկանալի, օտար, անբացատրելի: Թե դա ինչ է, դժվար է ասել: Մեկ-մեկ ինձ թվում է, թե գժվել եմ, որ ինձ խղճում են, դրա համար էլ ձևացնում են, թե ես, իբր, գիժ չեմ... ► Էլ ո՞վ կհամաձայներ հաշտության մասին խոսել, երբ նրանցից ոչ մեկը էր պատրաստվում մյուսին զիջել: Այդպես անցնում էին օրերն ու ամիսները... ► Տեսնես ինչ հրաշքներից է ձուլված կինը, այդ խելակորույս, այդ մոգական, այդ աստվածաշունչ էակը: Եվ չկա մի ուժ, որ դիմանա, չխոնարհվի այդ տարօրինակ էակին: ► Նա հասկացավ, որ պատը ճակատով չի ջարդի, բայց շրջանցել կարելի է... ► Աշխարհում ամենամեծ սուտը բնավ էլ սուտ չէ, այլ մարդու հնարած հեքիաթն է իր մասին, որը վեր է հանել ամեն ինչից ու պաշտում է: Այդ հեքիաթը մեկ երևում է կրոնի, մեկ գաղափարի, մեկ անմահության... և ինչ տեսքով ասես, որ չի երևում: Որպեսզի սեփական պատիժը գոնե քիչ թեթևացնի, մարդն իր կյանքը լցնում է սարքովի հիմարություններով, սարքովի գաղափարներով, սարքովի զգացումներով, սարքովի երջանկությամբ... ► Սկզբից լավություն ես անում, իբր անշահախնդիր, հետո լավություն ես անում լավության դիմաց, հետո դիմացինիդ հասկացնում ես, որ վատություն չես ուզում անել, անկախ նրանից դու դա կարող ես, թե ոչ, և դա նրա համար դառնում է լավություն: ► Վարպետորեն ամենաանհավանական ճշմարտություններն այնքան կրկնիր, մինչև անգամ ինքդ դրանց հավատաս, հետո դրանում ուրիշներին համոզելը ձեռեքի գործ է: ► Երբեմն չասված բառերն ավելի հասկանալի են, քան ասվածները: ► Ճշմարտությունը միգուցե լավ բան է, բայց եթե այն պետք չէ ոչ մեկին, գրոշ էլ չարժի: ► Մարդու դժբախտությունը մարդ ծնվելու մեջ չէ, այլ դժբախտ ծնվելու: Իսկ դժբախտ ծնվելիս, էլ փրկություն չունես դրանից: ► Հավատը սպառվել էր, մարդիկ հնարովի, կեղծ, դիմակավոր էին թվում: Իր ու նրանց միջև ոչ մի հարազատ թել չէր անցնում: Այդ զգացումից սիրտը վախ ընկավ` բա հետո, ողջ կյանքն ինչպես է ապրելու օտարների ու օտարության մեջ: Մի՞թե յուրաքանչյուր մարդ ամեն օր ու ժամ ինքն իր դեմ է ելնում, մի՞թե սեփական ԵՍ-ը չի հանդարտվում այնքան ժամանակ, մինչև չի գտնում իր սկիզբը, արմատը, հայրենի եզերքը: ► Ոչ ոք չէր խանգարում նրա մենակությանը: Իսկ մենակությունը երդվել էր, որ նրան երբեք մենակ չի թողնի: ► Եթե մարդը կատարած սխալը չի փորձում ուղղել, այդ ժամանակ այն դառնում է գիտակցված հանցագործություն: ► Յուրաքանչյուր բարի մարդ էլ պետք է զգա, որ այդ բարությունը գնահատում են, գոնե դրանով կարելի է փոխհատուցել այդպիսի մարդուն: ► Երջանկությունը գանձ է, որը թաղված է բոլորիս համար անհայտ տեղում, մենք դատապարտված ենք այդ երջանկությունը որոնելու, երջանկությունն` ընդամենը ապրելու պատրվակ է: ► Միայն իր հողում մարդը կարող է երջանիկ լինել, մնացած տեղերում նա հյուր է և ամեն ինչ` խաբկանք: ► Կյանքը պայման է` մահից առաջ քեզ փորձելու, թե ով ես դու և ինչ արժես: ► Այդ ժպիտը դիմակ էր նրա ու աշխարհի միջև: ► Մարդը, որ թուլությունների ու հզորությունների մշտնջենական ստրուկն է, դատապարտված է նաև սեփական գաղտնիքները երբեք չհասկանալուն... ► Ամեն հասարակություն արժանի է իր իսկ ստեղծած ստերին: Իսկ դու գիտես, թե սուտն ինչու է հզոր. Սուտն ուժեղ է, որովհետև այն ամեն օր է ծնվում, իսկ ճշմարտությունը` մեկ անգամ: ► Նա ամեն կերպ փորձում էր հասկանալ, թե տիեզերական սխալը որտեղ է թաքնված: ► Մի՞թե մարդը դատապարտված է իր հակասությունների գերին լինելու: ► Քայլ առ քայլ մենք բոլորս հեռանում ենք մեզանից, մոռանում մեզ ու մոտենում մեր մյուս եսին` անիմաստությանը: ► Մարդ կա դիմացինին մի կտոր հաց է տալիս, որ իր բարեկամը դարձնի, մարդ էլ կա իր բարեկամին հաց է տալիս, որ իր ստրուկը դարձնի: Ինձ թվում է, երբեմն արդարադատությանը ծառայում են, որպեսզի այն իրենց ծառայեցնեն: ► Արդարությունը պաշտպանեք արդարադատության պաշտպաններից և հենց դրանով պաշտպանած կլինեք արդարադատությունը: ► Երևի մարդու լավագույն մասը նրա երազանքներն են... ► Մեռնելուց առաջ, չգիտես ինչու, մարդը ձգտում է մաքրվել, սրբանալ, դառնալ ճիշտ այնպիսին, ինչպիսին եղել է ծնվելու օրը: Գուցե թուլություն է, գուցե նոր սկիզբ, ով իմանա... ► Ծնվելիս մարդը լալիս է,- մտածեց նա,- չնայած հարազատները, չգիտես ինչու, ուրախանում են... ► Մի՞թե գալիս է մի օր, երբ մարդ հանկարծ հասկանում է, թե ինքն ինչ զզվելի կենդանի է. լուռումունջ համաձայնում է դրա հետ ու իր գոյությունը քարշ տալիս ստերի ու անիմաստությունների քողի տակ: ► Միայն մահն է լուծում անարդարության ու ցավի հարցը, իսկ մարդն ամեն կերպ փորձում է իր ապրելով ապացուցել, որ ապրելը դատապարտում չէ, որ գոյությունը դատապարտում չէ, հավատն ու հույսը դատապարտում չեն, սերն ու երազանքը դատապարտում չեն... ► Ախ մարդիկ, մարդիկ, ինչպե՞ս չգիտեք, ինչպե՞ս չեք հասկանում, որ այդ հզոր էակը`մարդը, նաև թույլ է և միշտ էլ կարոտ է մարդու կարեկցանքի: ► Մեր ուղեղներն այնքան են մթագնել, որ սկսել ենք ամենասովորական անկեղծությունը հերոսություն համարել, իսկ անկեղծ բան ասողին`չվստահել: ► Երբ փոքր էի, միամտաբար կարծում էի, թե մարդը միայն մարդուց է ծնվում: Ի՞նչ իմանայի, որ կան այնպիսինները, որոնք իրենց գազանային էությունը թաքցնում են մարդկային կերպարանքի տակ: ► Ով մարդիկ, աղաչում եմ, թույլ տվեք մի վերջին անգամ խելագարվել, մի խանգարեք աղաչում եմ ձեզ, այլապես իսկապես կխելագարվեմ, գոնե վերջին անգամ.... վերջից առաջ, հետո կապրեմ ճիշտ ձեր ուզածով: ► Ինչ ահավոր է, երբ մարդն ապրում է հնարված հեքիաթով, հնարված մտքերով ու գաղափարնեով, հնարված ուղեղով ու հոգով, հնարված սրտով ու աչքերով...Անգամ հնարված ցավով: ► Երբեք հնարավոր չէ փոխհատուցել անմեղ մարդու կրած տառապանքներն ու զրկանքները, կորցրած հավատն ու խիղճը և տարիները: ► Ազնվությունն ու շիտակությունը դարեր շարունակ մեջքները ծռած շրջում են աշխարհի փոշոտ ու ցեխոտ ճամփաներով, բայց ոչ ոք նրանց չի խղճում ու իր տուն չի տանում`մի կտոր հաց տալու, որովհետև վախենում են, որ հանկարծ իրենք առանց մի կտոր հացի կմնան: Իսկ ուտել ուզում են, և քանի որ այդ ցանկությունն ամեն ինչից վեր են դասում, հասցնում են ճիշտ ժամանակին «տեսնել» նրանց: Սակայն չեն էլ ոչնչացնում այդ անպաշտպան ողորմելիներին, որովհետև մարդիկ պարզապես վախենում են, որ այլևս ոչինչ չի մնա, որի տեսքով դիմակ հագնեն և արդարության դահլիրճներում նստած «ուրիշի» մեղքերը դատապարտեն: ► Արդարությունը պաշտպանեք արդարադատության պաշտպաններից և հենց դրանով պաշտպանած կլինեք արդարադատությունը: ► Գալիս է մի պահ, երբ մարդու նկատմամբ բարությունը պարզապես դաժանություն է: Այո, ծանր է հասկանալ այն, ինչը պետք չէ հասկանալ: ► Մեռնելուց առաջ չգիտես ինչու մարդը ձգտում է մաքրվել, սրբանալ, դառնալ այնպիսին, ինչպիսին եղել է ծնվելու օրը: Գուցե թուլություն է, գուցե նոր սկիզբ, ո՞վ իմանա: Հ.Գ. Եթե դուք ունեք մեջբերումներ` դուրս բերված այս գրքից, ապա կարող եք ուղարկել մեզ հետադարձ կապով:

մեկնաբանություններ